Firmy regularnie określają swoją strategię biznesową oraz to, w jaki sposób poszczególne funkcje, jak np. operacje, finanse, marketing, badania i rozwój, będą wspierać jej realizację. Natomiast niewielka część z nich opracowuje i wdraża strategię innowacji, która pozwala na dopasowanie działań innowacyjnych do strategii biznesowej przedsiębiorstwa.
Z naszego badania wynika, że tylko 27 proc. firm potwierdziło posiadanie strategii innowacji, a 34 proc. jest w trakcie jej przygotowania. Co trzecie przedsiębiorstwo jest zdania, że taki dokument nie jest mu w ogóle potrzebny. Autorami strategii innowacji są najczęściej Zarządy (85 proc.), Dział B+R (52 proc.) oraz Działy Finansowe (30 proc.). Co czwarta firma korzysta ze wsparcia podmiotów zewnętrznych.
Strategia innowacji powinna tworzyć pomost pomiędzy korporacyjną misją i wizją a codziennymi działaniami zespołu, które mają przynieść pożądane rezultaty. Proces tworzenia strategii innowacji zaczyna się od jasnego zdefiniowania celów, których osiągnięcie ma doprowadzić przedsiębiorstwo do zbudowania przewagi konkurencyjnej.
Strategia innowacji powinna ona odpowiadać na trzy proste pytania:
- gdzie teraz znajduje się firma,
- dokąd planuje dojść,
- jak zamierza tam dotrzeć.
W ramach strategii definiowany jest długofalowy rozwój produktów czy usług, technologii, nowych rozwiązań w całej organizacji i zarządzaniu, a także polityka licencyjna i patentowa. Strategia wskazuje, w jaki sposób szuka się rozwiązań w organizacji, jak przekształca się pomysły w modele biznesowe i koncepcje produktów czy usług, a także co decyduje o przyznaniu dofinansowania na dalszy rozwój projektów.
Taki dokument sprawia, że innowacje są postrzegane w organizacji jako ciągły proces, a nie jednorazowe reakcje w odpowiedzi na działania konkurentów czy konieczność nagłego dopasowania się do rynku. Jednocześnie brak strategii innowacyjności często powoduje, że różne funkcje w organizacji realizują sprzeczne priorytety.
Innowacje – modyfikacja, przełom czy transformacja?
Strategia określa też, w jaki sposób dobór różnych rodzajów działań innowacyjnych, np. ulepszania, działań przełomowych czy transformacyjnych, może wspierać realizację strategii biznesowej przedsiębiorstwa. Wbrew spotykanemu przekonaniu, nie tylko te najbardziej zaawansowane innowacje generują zysk dla firmy – dotyczy to również prostych ulepszeń. Od kiedy Intel wprowadził na rynek ostatnią poważną rewolucyjną innowację (układ i386) w 1985 roku, zarobił ponad 200 mld dolarów, z czego większość pochodzi z mikroprocesorów nowej generacji. Jednocześnie takie firmy jak Microsoft czy Apple nie mogłyby czerpać zysków z drobnych modyfikacji, gdyby nie wcześniej wprowadzone innowacje przełomowe.
Rola CEO
Zdolność organizacji do tworzenia innowacji zależy od strategii, która leży w gestii kadry zarządzającej najwyższego szczebla. Wynika to z faktu, że innowacje dotyczą właściwie każdej funkcji w organizacji, co wymaga zaprojektowania złożonego systemu, który będzie je wspierał. Na taki system składają się m.in. struktura, procesy, zarządzanie talentami i sposób selekcjonowania pomysłów do wdrażania.
Kluczowym wyzwaniem dla CEO związanym ze stworzeniem strategii jest ustalenie, w jaki sposób innowacje będą tworzyć wartość dla klientów i organizacji. Kolejnym jest wybór priorytetów kluczowych z punktu widzenia interesu całej organizacji, a nie tylko poszczególnych funkcji. Wyzwanie stanowi także taka alokacja zasobów – zespołów i budżetów – do poszczególnych działań innowacyjnych, aby efektywnie wspierały realizację strategii biznesowej.
CEO są także ambasadorami strategii innowacji. Ważnym elementem w procesie jej wdrażania jest otwarte zakomunikowanie jej głównych założeń wszystkim pracownikom. Wreszcie, istotnym wyzwaniem jest uznanie strategii za elastyczny twór, który powinien ewoluować w zależności od zmian rynkowych, oczekiwań klientów czy działań konkurencji.
Strategia a finansowanie innowacji
Opracowana strategia pełni nie tylko rolę biznesowego drogowskazu. Firmy, które ją wdrożyły, bardziej świadomie korzystają z dostępnych zewnętrznych instrumentów finansowania innowacji. Niemal połowa podmiotów posiadających strategię finansuje swoje działania badawczo-rozwojowe z pomocą dotacji krajowych, zaś 38 proc. rozlicza ulgę B+R.
Czynniki sukcesu
- włączenie innowacyjności w definicję misji organizacji
- koncentracja na celach strategicznych
- koncentracja na wytworzeniu wartości dla klienta
- wyznaczenie kluczowych obszarów inwestycyjnych
- jasne zakomunikowanie misji i strategii pracownikom
- założenie, że strategia innowacji wiąże się z ciągłym eksperymentowaniem, uczeniem się i adaptacją do zmian
