Silna konkurencja i wymagające otoczenie rynkowe stanowią dla wielu firm wyzwanie. Aby zwiększać sprzedaż, muszą one sięgać nie tylko po przychody z lokalnych lub już zagospodarowanych rynków, ale także wychodzić poza nie. Presja wzrostu sprzedaży i wynikająca z niej potrzeba ekspansji wiąże się jednak z wysokimi kosztami, płynącymi choćby z konieczności dostosowania opakowań czy opisów produktów do wymogów innych rynków. Istotnym wsparciem w tym procesie może być instrument podatkowy, przeznaczony dla stawiających na rozwój przedsiębiorców, jakim jest ulga na ekspansję. Pozwala ona w znaczący sposób obniżyć koszty związane ze wzrostem sprzedaży.
Niska świadomość przedsiębiorców co do ulgi na ekspansję
Ulga na ekspansję obowiązuje w Polsce od 2022 roku, kiedy to weszła w życie wraz z innymi rozwiązaniami w ramach Polskiego Ładu. Mimo iż jest już dobrze zakorzeniona w naszym systemie podatkowym, wśród przedsiębiorców wciąż pokutuje niska świadomość jej istnienia. Narzędzie to jest stosunkowo rzadko wykorzystywane, o czym świadczą dane Ministerstwa Finansów, zgodnie z którymi liczba sięgających po nią firm wynosi rocznie około 600.
Niewielka popularność tego instrumentu preferencji podatkowej nie wynika jednak z faktu, że mało firm ma do niego prawo. Spowodowana jest raczej tym, że nie uwzględniają one ulgi na ekspansję na etapie planowania strategii.
Na czym polega ulga na ekspansję?
Ulga na ekspansję to mechanizm podatkowy umożliwiający dodatkowe odliczenie od podstawy opodatkowania (dochodu) kosztów kwalifikowanych, związanych z działaniami ukierunkowanymi na wzrost sprzedaży produktów.
Pomimo, że w praktyce są to często wydatki związane z działalnością marketingowo-promocyjną, należy pamiętać, że ulga obejmuje wyłącznie koszty wskazane w ustawowym, zamkniętym katalogu – a nie wszystkie możliwe działania prosprzedażowe.
Ograniczenie stanowi natomiast profil działalności przedsiębiorstwa – musi ono wytwarzać produkty w rozumieniu materialnym (rzeczy wytworzone przez podatnika), nie może zatem prowadzić działalności wyłącznie usługowej ani polegać wyłącznie na odsprzedaży towarów zakupionych od innych podmiotów.
Z rozwiązania tego korzystać mogą zarówno podatnicy CIT, jak i PIT.
Warunki skorzystania z ulgi
Firmy chcące skorzystać z ulgi na ekspansję muszą spełniać na przestrzeni dwóch lat podatkowych (roku poniesienia kosztów oraz roku następnego) jeden z trzech warunków:
• odnotować wzrost sprzedaży rok do roku (w zakresie sprzedaży produktów),
• uzyskać przychód z nowego produktu,
• uzyskać przychód z produktu nieoferowanego dotychczas w danym kraju.
Istotny jest wzrost sprzedaży produktów, nie zaś sam fakt poniesienia kosztów na ten cel.
Ustawodawca nie określa minimalnego progu tego wzrostu, nie musi być on zatem znaczący. W praktyce powoduje to, że ulga na ekspansję staje się dostępna dla większej grupy przedsiębiorców. Warto jednocześnie pamiętać, że jeśli warunek sprzedażowy nie zostanie spełniony w wymaganym okresie, podatnik powinien odpowiednio skorygować rozliczenie (doliczyć uprzednio odliczoną kwotę).
Efekt podatkowy
W przypadku ulgi na ekspansję mamy do czynienia z tzw. mechanizmem „podwójnego” odliczenia kosztów. Oznacza to, że raz poniesiony wydatek przynosi dwukrotnie korzyść podatkową: raz w postaci kosztu uzyskania przychodu, co w zwykły sposób obniża dochód do opodatkowania, drugi – poprzez dodatkowe odliczenie od podstawy opodatkowania w ramach ulgi. Jest to działanie analogiczne, jak w przypadku innego popularnego mechanizmu proinnowacyjnego, jakim jest ulga B+R.
Zgodnie z przepisami, od dochodu można odliczyć koszty kwalifikowane w wysokości do 1 mln zł.
Omawiana ulga oznacza dla firm realną oszczędność podatkową. Przykładowo, przedsiębiorstwo osiągające rocznie dochód 3 000 000 (przed ulgami) i rozliczające się według 19-procentowej stawki podatkowej, generuje opiewające na kwotę 500 000 koszty kwalifikowane. Ulga na ekspansję pozwala w tym scenariuszu na oszczędność w wysokości 95 000 zł. Bez ulgi należny podatek wyniósłby bowiem 570 000, a przy jej zastosowaniu – 475 000.
Omawiane rozwiązanie podatkowe ma istotne znaczenie dla firm z sektora MŚP i wszystkich organizacji planujących skalowanie sprzedaży. Nie tylko bowiem obniża barierę wejścia na nowe rynki, ale może stanowić także źródło finansowania dalszych działań posprzedażowych.
Zakres kosztów kwalifikowanych
Katalog kosztów kwalifikowanych objętych ulgą jest precyzyjnie określony przez ustawodawcę i zamknięty. Mogą być one ponoszone podczas całego procesu zwiększania sprzedaży, nie dotyczą więc jedynie działań marketingowych. Koszty te są też zgrupowane według poszczególnych etapów ekspansji, takich jak m.in.:
● Uczestnictwo w targach
koszty poniesione w związku z organizacją miejsca wystawowego, a także wydatki na bilety lotnicze, zakwaterowanie i wyżywienie pracowników oddelegowanych na targi.
● Działania promocyjno-informacyjne
wydatki na zakup przestrzeni reklamowej, opracowanie materiałów do publikacji prasowych, przygotowanie broszur, ulotek i katalogów informacyjnych czy przygotowanie strony internetowej – o ile działania te dotyczą promocji konkretnych produktów.
● Przygotowanie produktów
koszty wynikające m.in. z konieczności dostosowania opakowań produktów do wymagań kontrahentów lub nowych rynków zbytu.
● Dokumentacja
środki przeznaczone np. na przygotowanie dokumentacji pozwalającej na uzyskanie certyfikatów produktowych lub rejestrację znaków towarowych, potrzebnych do sprzedaży produktów, a także – w zależności od sytuacji – dokumentacji niezbędnej do przygotowania ofert dla kontrahentów.
W praktyce warunkiem ujęcia wydatku w uldze jest również to, aby stanowił on koszt uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów podatkowych.
Ulga a planowanie finansowe
Wpływ ulgi na ekspansję na procesy związane z rozszerzaniem działalności firmy na inne rynki jest nie do przecenienia, dlatego powinna być uwzględniana przy planowaniu strategii wzrostów oraz budżetów. Pozwala ona nie tylko efektywniej alokować budżety, ale także odważniej podchodzić do ekspansji, umożliwiając reinwestowanie zaoszczędzonych środków. Tym samym ma ona istotne znaczenie w projektowaniu procesów wpływających na płynność finansową przedsiębiorstw. Wymaga jednak ścisłej współpracy zarządów, CFO, a także zespołów odpowiedzialnych za sprzedaż i rozwój rynku.
Rozliczenie ulgi – także wstecz
Ulga na ekspansję jest rozwiązaniem, które przedsiębiorcy mogą zastosować także w odniesieniu do wcześniejszych lat podatkowych, dzięki opcji złożenia korekty deklaracji wstecz – za nieprzedawnione lata, począwszy od 2022 r.
Rozliczenie ulgi na ekspansję ma także zastosowanie w przypadku przedsiębiorstw, które w danym roku podatkowym odnotowały stratę lub niskie dochody. Niewykorzystaną część ulgi można bowiem rozliczyć w kolejnych latach, przy czym obowiązuje w tym przypadku limit 6 lat.
Korzyść finansowa związana z ulgą na ekspansję polega na uiszczeniu niższego podatku dochodowego, realizowana jest więc co do zasady w rozliczeniu rocznym; zwrot ewentualnej nadpłaty następuje w terminach ustawowych, przy czym czas ten może wydłużyć się w przypadku czynności sprawdzających
Wnioski dla zarządu i CFO
Biorąc pod uwagę relatywnie nieskomplikowane warunki skorzystania z ulgi na ekspansję, a także korzyści z niej płynące, powinna ona być stałym narzędziem strategicznym i elementem planowania budżetu i inwestycji, nie zaś jednorazową preferencją podatkową. Największą wartość ma ona w przypadku firm planujących systematyczny wzrost sprzedaży produktów, a jej przemyślane stosowanie łączy się z potrzebą weryfikacji dotychczasowych działań, a także odpowiedzialnym planowaniem tych, które są na etapie planowania.
Przewodnik Ayming
Przewodnik po dotacjach dla firm - 2026. Sprawdź, ile możesz zyskać!
Pobierz teraz!