Czym jest ulga B+R?
Ulga badawczo-rozwojowa jest rodzajem proinnowacyjnej preferencji podatkowej, która dostępna jest dla polskich przedsiębiorców od 2016 r. Umożliwia ona odliczenia od podstawy opodatkowania do 200% kosztów kwalifikowanych.
Warunkiem skorzystania z ulgi jest prowadzenie działalności innowacyjnej w skali przedsiębiorstwa, a realizowane projekty nie muszą być zakończone sukcesem. Szczególne znaczenie przy rozliczeniu ulgi ma właściwe zdefiniowanie prac badawczo-rozwojowych oraz związanych z nimi kosztów kwalifikowanych.
Prezentowane w artykule informacje mają zastosowanie do roku podatkowego 2026.
Podstawy prawne:
Ustawa o PIT – https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19910800350
Ustawa o CIT- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19920210086
Korzyści z korzystania z ulgi na badania i rozwój
Poprawa cash flow: środki z ulgi można odzyskać do 5 lat wstecz, urząd skarbowy przelewa zwrot na konto podatnika
Korzyści finansowe: dodatkowe środki w budżecie można wykorzystać na dowolny cel, np. do reinwestycji w kolejne projekty B+R
Wzrost innowacyjności przedsiębiorstwa: przejście przez proces rozliczenia ulgi B+R pozwala ustrukturyzować działania B+R w organizacji i włączyć je w planowanie strategiczne
Podniesienie konkurencyjności firmy: przedsiębiorstwa, które inwestują w innowacje, rozwijają się dynamiczniej i zyskują istotne przewagi rynkowe
Możliwość zwiększenia środków: dzięki komplementarności ulgi B+R z pozostałymi ulgami proinnowacyjnymi i dotacjami.
Ulga B+R w liczbach
klientów w zakresie finansowania innowacji
uzyskanych łącznie ulg B+R
największa wysokość ulgi B+R uzyskanej dla klienta
Innowacyjność w skali przedsiębiorstwa – wystarczający warunek dla uzyskania ulgi B+R
Aby skorzystać z ulgi B+R, wystarczające jest prowadzenie działań innowacyjnych w skali przedsiębiorstwa, bez konieczności spełniania kryterium nowości na poziomie krajowym. Działalność badawczo-rozwojowa obejmuje systematyczne badania naukowe i prace rozwojowe ukierunkowane na pozyskiwanie nowej wiedzy oraz wdrażanie jej w celu tworzenia lub ulepszania produktów, usług bądź procesów. W praktyce mogą to być m.in. projekty związane z rozwojem oprogramowania i narzędzi IT, optymalizacją technologii produkcji, modyfikacją receptur w celu poprawy parametrów wyrobów czy badaniami umożliwiającymi rozszerzenie ich zastosowań. Jeżeli przedsiębiorstwo usprawnia procesy, prowadzi prace nad nowymi rozwiązaniami, dysponuje strukturą odpowiedzialną za rozwój, współpracuje z jednostkami naukowymi lub realizuje projekty finansowane dotacyjnie – z dużym prawdopodobieństwem kwalifikuje się do skorzystania z ulgi B+R.
Koszty kwalifiowane w uldze B+R
Katalog kosztów kwalifikowanych, możliwych do rozliczenia w ramach ulgi B+R obejmuje:
- koszty zatrudnienia pracowników w wysokości proporcjonalnej do czasu przeznaczonego na działania B+R;
- nabycie materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością B+R;
- ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne, a także nabycie wyników badań naukowych, świadczonych lub wykonywanych na podstawie umowy przez jednostkę naukową, na potrzeby prowadzonej działalności B+R;
- odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej wykorzystywanej w działalności B+R;
- odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (WNIP) wykorzystywanych w działalności B+R;
- koszty uzyskania patentu, ochrony wzoru użytkowego i przemysłowego;
- sprzęt specjalistyczny wykorzystywany bezpośrednio w działaniach B+R;
- nabycie usługi wykorzystania aparatury naukowo-badawczej;
- amortyzacja WNIP dotyczących amortyzacji własnych prac rozwojowych;
- amortyzacja środków trwałych i WNIP wykorzystywanych do prowadzenia działalności B+R.
Ulgą nie są objęte koszty amortyzacji samochodów osobowych oraz budowli, budynków i lokali.
Zapamiętaj!
Standardowy podatnik, który nie posiada statusu centrum badawczo-rozwojowego, może w ramach ulgi B+R odliczyć koszty kwalifikowane w wysokości do 200% ich wartości. W praktyce odliczenie na poziomie 200% dotyczy przede wszystkim kosztów wynagrodzeń związanych z działalnością badawczo-rozwojową, w tym wynagrodzeń pracowników oraz osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, wraz z należnymi składkami ZUS.
Pozostałe kategorie kosztów kwalifikowanych, takie jak m.in. materiały i surowce wykorzystywane w działalności B+R, korzystanie z aparatury naukowo-badawczej, ekspertyzy i usługi świadczone przez uprawnione podmioty czy odpisy amortyzacyjne od środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w działalności B+R, podlegają co do zasady odliczeniu w wysokości 100%.
Wyższe limity odliczenia dla innych kategorii kosztów mogą mieć zastosowanie w przypadku podatników posiadających status centrum badawczo-rozwojowego.
*Więcej o CBR: https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/centra-badawczo-rozwojowe
Tabela limitów odliczeń wg statusu podatnika
| Kategoria kosztu kwalifikowanego | Standardowy podatnik prowadzący działalność rozwojową | CBR – MŚP | CBR – pozostali |
|---|---|---|---|
| Wynagrodzenia pracowników B+R (umowa o pracę, zlecenie, dzieło) + składki ZUS | 200% | 200% | 200% |
| Materiały i surowce bezpośrednio związane z B+R | 100% | 200% | 200% |
| Ekspertyzy, opinie, usługi doradcze od jednostek naukowych (uczelnie, instytuty) | 100% | 200% | 200% |
| Odpisy amortyzacyjne od ŚT i WNIP wykorzystywanych w B+R (za wyjątkiek samochodów osobowych i budynków) | 100% | 200% | 200% |
| Koszty ochrony własności przemysłowej (patent, wzór użytkowy, wzór przemysłowy) | 100% | 200% | 100% |
| Amortyzacja budowli i budynków wykorzystywanych w działalności B+R | NIE | 200% | 200% |
| Usługi doradcze od podmiotów komercyjnych (spoza katalogu jednostek naukowych) | NIE | 200%* | 200%* |
* Koszty CBR z pkt oznaczonych NIE (budynki, usługi komercyjne) podlegają limitowi: łącznie nie więcej niż 10% przychodów podatkowych z działalności gospodarczej w danym roku. Podstawa: art. 18d ust. 3a–3b ustawy CIT / art. 26e PIT.
Czym jest działalność badawczo-rozwojowa?
Prawidłowe zidentyfikowanie działalności B+R jest kluczowym elementem rozliczenia ulgi i często nastręcza trudności podatnikom, którzy chcą skorzystać z tego rodzaju preferencji podatkowej. Działalność badawczo-rozwojowa to nie tylko przełomowe projekty, ale także prace ukierunkowane na tworzenie lub udoskonalanie produktów, usług czy procesów. Kluczowe jest, aby spełniała kryteria określone w ustawie – musi wiązać się z elementem nowości i rozwiązywaniem problemów, a nie jedynie odtwarzaniem istniejących rozwiązań. Kryteria, jakie dana działalność musi spełniać, aby podlegać uldze zdefiniowane są w ustawie o CIT i PIT.
Wsparcie Ayming w rozliczeniu ulgi B+R
Ayming posiada wieloletnie międzynarodowe doświadczenie w rozliczaniu ulg proinnowacyjnych. Towarzyszymy naszym klientom na wszystkich etapach procesu rozliczenia, począwszy od audytu, poprzez gromadzenie i weryfikację dokumentów oraz złożenie zeznania podatkowego, aż po wsparcie w przypadku kontroli organów kontrolnych.
FAQ
Ulgę B+R za 2026 r. rozliczyć należy w ramach zeznania rocznego składanego w 2027 r. Odliczenia dokonuje się za rok podatkowy, w którym zostały poniesione koszty kwalifikowane.
- Podatnicy CIT – rozliczają ulgę do 31 marca 2027 r.
- Podatnicy PIT – rozliczają ulgę do 30 kwietnia 2027 r.
Ulga podatkowa na badania i rozwój to rozwiązanie dostępne dla podatników PIT i CIT, którzy realizują działania rozwojowe w swoim przedsiębiorstwie: tworzą lub udoskonalają produkty i/albo usługi. Przysługuje ona firmom, które spełniają wymogi formalne, niezależnie od ich wielkości, zatrudnienia czy branży, w jakiej działają. Wyjątek stanowią jedynie podatnicy, którzy wcześniej uzyskali zwrot kosztów prowadzonej działalności B+R w innej formie.
Z ulgi B+R mogą skorzystać przedsiębiorcy opodatkowani według:
- skali podatkowej (PIT 36) (sprawdź, czy możesz skorzystać z ulgi)
- podatku liniowego (PIT 36L) (sprawdź, czy możesz skorzystać z ulgi)
- podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) (sprawdź, czy możesz skorzystać z ulgi)
Aby rozliczyć ulgę B+R, podatnicy CIT i PIT muszą potwierdzić, że prowadzone przez nich projekty spełniają ustawową definicję działalności badawczo-rozwojowej oraz prawidłowo wyodrębnić koszty kwalifikowane. Proces ten obejmuje kilka kluczowych etapów:
1. Identyfikacja działalności B+R w organizacji
Analiza planowanych i realizowanych działań pod kątem definicji z ustaw o podatkach dochodowych oraz interpretacji organów skarbowych i orzecznictwa. Konieczna jest zarówno ocena techniczna, jak i podatkowo-prawna, aby określić, które projekty spełniają kryteria B+R.
2. Ustalenie kosztów kwalifikowanych
Przypisanie do zidentyfikowanej działalności B+R wydatków mieszczących się w zamkniętym katalogu ustawowym (m.in. koszty osobowe, materiały i surowce, ekspertyzy, usługi doradcze jednostek naukowych, koszty ochrony własności przemysłowej). Kluczowa jest właściwa selekcja kosztów.
3. Wyodrębnienie kosztów w ewidencji księgowej
Koszty kwalifikowane muszą być wyraźnie ujęte w ewidencji pomocniczej tak, aby możliwa była identyfikacja wydatków przypisanych do konkretnych działań B+R.
4. Przygotowanie dokumentacji merytorycznej
Każdy projekt powinien mieć opis celu, zakresu i parametrów technicznych. Najbardziej praktycznym rozwiązaniem jest dokumentacja projektowa prezentująca systematyczny charakter prac.
5. Złożenie deklaracji CIT-BR lub PIT-BR
Rozliczenie kosztów kwalifikowanych następuje w deklaracji rocznej poprzez odliczenie ich od podstawy opodatkowania.
Na wysokość odliczenia wpływa szereg czynników, w tym:
- Wartość poniesionych kosztów kwalifikowanych: im większe nakłady poniesione na innowacyjność, tym potencjalnie wyższa kwota odliczenia
- Rodzaj kosztów kwalifikowanych (np. 200% dla wynagrodzeń B+R, 100% dla większości pozostałych kosztów).
- Status podatnika (np. posiadanie statusu Centrum Badawczo-Rozwojowego – CBR).
- Wysokość dochodu do opodatkowania w danym roku (limit odliczenia).
- Spełnienie warunków ustawowych, w szczególności prawidłowa kwalifikacja kosztów, prowadzenie działalności B+R oraz odpowiednie wyodrębnienie kosztów w ewidencji.
Tak – predsiębiorcy, którzy nie rozliczyli ulgi B+R w poprzednich latach, mogą skorygować zeznania podatkowe i odzyskać nadpłacony podatek. W praktyce możliwe jest rozliczenie ulgi nawet do 6 lat wstecz, w zależności od terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Ayming zapewnia kompleksowe wsparcie na wszystkich etapach rozliczenia ulgi B+R – od identyfikacji działalności badawczo-rozwojowej i kosztów kwalifikowanych, przez prawidłowe ujęcie ich w ewidencji i przygotowanie dokumentacji, aż po złożenie deklaracji CIT-BR lub PIT-BR. Zapewniamy poprawność merytoryczną i formalną rozliczenia, a także reprezentujemy klienta w kontaktach z organami podatkowymi, w tym podczas czynności sprawdzających i kontroli podatkowych. Dzięki temu proces rozliczenia ulgi przebiega sprawnie, a ryzyka podatkowe zostają skutecznie ograniczone.
Ayming przewodniczy zespołowi ds. ulg innowacyjnych w Radzie Podatkowej Konfederacji Lewiatan i od lat współtworzy dobre praktyki w zakresie rozliczania działalności badawczo-rozwojowej. W pierwszym roku obowiązywania ulgi aż 80% interpretacji podatkowych w tym obszarze zostało wydanych na wniosek Ayming, co potwierdza pozycję firmy jako lidera na rynku. Wspieramy klientów, opierając się na blisko 40-letnim międzynarodowym doświadczeniu i interdyscyplinarnym zespole ekspertów podatkowych, prawników, księgowych oraz inżynierów. Wszystkie wdrażane rozwiązania są zgodne z przepisami, interpretacjami i orzecznictwem, co zapewnia ich pełne bezpieczeństwo podatkowe.
Korzyści współpracy z Ayming:
Maksymalne oszczędności
• połączenie wiedzy technicznej, podatkowej, kadrowej i księgowej
• analiza techniczna umożliwiająca pełną identyfikację działalności B+R
Gwarancja bezpieczeństwa rozwiązań
• 5-letnia opieka nad wdrożonymi rozwiązaniami
• wsparcie i reprezentacja w kontaktach z urzędem skarbowym
• możliwość pozyskania indywidualnych interpretacji podatkowych
Minimalne zaangażowanie klienta
• przejmujemy odpowiedzialność za cały proces i dokumentację
• odciążamy zespoły księgowe i B+R
• dbamy o zgodność rozliczenia z wymogami formalnymi i technicznymi
