OECD łagodzi konsekwencje globalnego podatku minimalnego

5 stycznia 2026 r. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju przedstawiła zestaw dodatkowych wytycznych określanych jako Side-by-Side Package. To uzupełniający pakiet rozwiązań administracyjnych i interpretacyjnych dotyczących wdrażania globalnego podatku minimalnego w ramach filaru II. Głównym celem dokumentu jest zmniejszenie ryzyka niekorzystnych skutków nowych regulacji dla przedsiębiorstw prowadzących rzeczywistą działalność operacyjną. Informacja ta ma szczególne znaczenie dla międzynarodowych grup kapitałowych oraz spółek w Polsce korzystających z preferencji podatkowych.

Nowy mechanizm ochronny dla preferencji podatkowych

Jednym z kluczowych elementów pakietu jest koncepcja tzw. Substance-Based Tax Incentives Safe Harbour (SBTI SH). Rozwiązanie to ma zabezpieczać ulgi powiązane z realną aktywnością gospodarczą – taką jak zatrudnianie pracowników, inwestycje w środki trwałe czy prowadzenie produkcji.

W praktyce oznacza to, że wybrane zachęty podatkowe nie powinny automatycznie obniżać efektywnego opodatkowania poniżej progu 15%. Tym samym ich zastosowanie nie musi z góry prowadzić do obowiązku dopłaty podatku wyrównawczego w systemie Pillar II.

Możliwość utrzymania ulg na badania i rozwój

Z opublikowanych materiałów wynika, że preferencje oparte na rzeczywistych kosztach prowadzenia działalności – zwłaszcza ulga B+R – mogą zostać uznane za kwalifikowane w ramach nowej „bezpiecznej przystani”. To istotne przesunięcie względem wcześniejszych interpretacji, które budziły obawy, iż korzystanie z zachęt inwestycyjnych lub innowacyjnych może skutkować koniecznością wyrównania podatku na poziomie całej grupy.

Limity zabezpieczające – tzw. Substance Cap

Wyłączenie korzyści podatkowych z kalkulacji efektywnej stawki podatkowej nie będzie jednak nieograniczone. OECD przewiduje progi mające przeciwdziałać nadmiernym optymalizacjom. Maksymalna wartość wyłączenia ma wynosić:

• 5,5% wyższej z dwóch wartości: kosztów wynagrodzeń albo amortyzacji środków trwałych,
  lub
• 1% wartości bilansowej aktywów trwałych (z wyłączeniem nieruchomości).

Mechanizm ten ma utrzymywać równowagę pomiędzy wspieraniem realnej działalności gospodarczej a ochroną systemów podatkowych przed nadużyciami.

Praktyczne konsekwencje dla przedsiębiorstw

Dla firm prowadzących rzeczywistą działalność w Polsce nowe wytyczne mogą oznaczać większą przewidywalność oraz ograniczenie ryzyka podatkowego przy korzystaniu z ulg. W wielu sytuacjach stosowanie preferencji B+R, zachęt inwestycyjnych czy instrumentów związanych z zatrudnieniem nie powinno automatycznie prowadzić do obowiązku dopłaty globalnego podatku minimalnego.

Kiedy regulacje mają zacząć obowiązywać?

Z zapowiedzi OECD wynika, że nowe zasady mają znaleźć zastosowanie od 2026 r. Oznacza to, że już na etapie obecnych analiz warto uwzględniać je w modelach efektywnej stawki podatkowej, ocenach wpływu Pillar II oraz w planowaniu podatkowym na poziomie grup kapitałowych.

Podsumowanie

Pakiet Side-by-Side można interpretować jako sygnał, że międzynarodowa polityka podatkowa nie zmierza wyłącznie w kierunku zaostrzania przepisów, lecz także próbuje chronić przedsiębiorstwa prowadzące autentyczną działalność operacyjną. Dla podmiotów inwestujących w rozwój, innowacje i miejsca pracy może to oznaczać bardziej stabilne oraz przewidywalne otoczenie regulacyjne.