Ruszają nowe programy z Funduszy Norweskich i EOG

Ruszyła IV edycja Funduszy Norweskich i EOG, w ramach której Polska otrzyma rekordowe 925 mln euro (ok. 4 mld zł). Pieniądze te zostaną przeznaczone na realizację ośmiu programów. To największa alokacja w historii tego mechanizmu i jednocześnie największa pula spośród wszystkich 15 państw-beneficjentów. Dla przedsiębiorstw oznacza to dostęp do nowego, komplementarnego wobec funduszy UE źródła finansowania projektów rozwojowych, badawczo-innowacyjnych i zielonej transformacji.

Kluczowe programy

Z perspektywy firm szczególnie istotne są programy wspierające innowacje, B+R, wdrożenia technologiczne oraz transformację środowiskową i cyfrową. Wśród ośmiu programów uruchamianych w tej perspektywie na szczególną uwagę przedsiębiorców zasługują:

1. Zielony Biznes i Innowacje (PARP)

Program ukierunkowany na wsparcie przedsiębiorstw w zakresie:

• wdrożeń innowacyjnych zielonych technologii,
• wdrożeń ekologicznych produktów i usług,
• modernizacji procesów produkcyjnych zgodne z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ),
• wsparcia przedsiębiorczości kobiet.

To instrument szczególnie atrakcyjny dla firm planujących inwestycje w dekarbonizację, gospodarkę obiegu zamkniętego, ekoinnowacje czy nowe produkty o niższym śladzie środowiskowym.

2. Badania Stosowane i Innowacje (NCBR) – ponad 94 mln euro

Program koncentruje się na projektach B+R o wysokim potencjale wdrożeniowym i silnym komponencie międzynarodowym.

Konkurs 1 – Bilateralne projekty badawczo-innowacyjne

• Alokacja: 70 mln euro
• Wartość projektu: 1–1,75 mln euro
• Nabór: planowany na jesień 2026 r.
• Wymagany partner z Norwegii, Islandii lub Liechtensteinu

To bardzo interesująca formuła dla firm rozwijających nowe technologie, które chcą:

• zbudować partnerstwa międzynarodowe,
• zwiększyć poziom innowacyjności projektu,
• przygotować się do aplikowania w programach takich jak Horyzont Europa.

Program promuje współpracę przedsiębiorstw z jednostkami naukowymi i sektorem publicznym, co zwiększa szanse na realizację projektów o dużej skali i wysokiej wartości dodanej.

Kiedy startują nabory?

Pierwsze konkursy będą ogłaszane w 2026 r., a szczegółowe dokumentacje pojawią się w pierwszej połowie roku. W praktyce oznacza to, że rok 2026 powinien być czasem przygotowania koncepcji projektowych, budowy partnerstw oraz weryfikacji kwalifikowalności kosztów i modelu finansowego przedsięwzięcia.

Dlaczego warto zainteresować się Funduszami Norweskimi i EOG?

Dla przedsiebiorców kluczowymi aspektami są :

1. Komplementarność wobec funduszy UE

Mechanizm stanowi uzupełnienie programów krajowych i unijnych (FENG, KPO). Daje to możliwość budowania portfela finansowania w oparciu o różne źródła oraz zwiększa elastyczność w planowaniu inwestycji.

2. Silny nacisk na innowacje i wdrożenia

Projekty muszą odpowiadać na realne wyzwania: zielona transformacja, odporność gospodarki, cyfryzacja, włączenie społeczne. Dobrze przygotowany projekt technologiczny lub środowiskowy ma wysoką szansę na uzyskanie wsparcia.

3. Wymiar międzynarodowy

Obowiązkowa lub premiowana współpraca z partnerami z Norwegii, Islandii i Liechtensteinu zwiększa potencjał technologiczny projektów oraz otwiera firmom drogę do nowych rynków i know-how.

Rekomendacja dla firm planujących rozwój i inwestycje w najbliższym czasie

Najbliższe lata będą kluczowe dla przedsiębiorstw, które chcą skutecznie wykorzystać dostępne instrumenty wsparcia i zbudować trwałą przewagę konkurencyjną. Już teraz warto podjąć strategiczne działania przygotowawcze:

• dokonać przeglądu portfela planowanych inwestycji oraz projektów B+R na lata 2026–2028,
• wyodrębnić elementy wpisujące się w zieloną transformację oraz cyfryzację, zwiększające szanse na uzyskanie dofinansowania i wzmacniające długoterminową konkurencyjność,
• rozważyć nawiązanie współpracy z zagranicznymi partnerami technologicznymi, co może podnieść poziom innowacyjności projektu i jego potencjał rynkowy,
• opracować wstępne studium wykonalności wraz z analizą potencjału wdrożeniowego, aby już na etapie koncepcji potwierdzić zasadność inwestycji i gotowość do komercjalizacji.

Wczesne przygotowanie projektów znacząco zwiększa ich jakość, skraca czas reakcji na ogłaszane konkursy i pozwala działać z wyprzedzeniem wobec konkurencji.

Fundusze Norweskie i EOG to nie tylko dodatkowe źródło dotacji – to instrument umożliwiający budowanie przewagi konkurencyjnej w oparciu o innowacje i współpracę międzynarodową. Dla firm, które odpowiednio wcześnie rozpoczną przygotowania, Fundusze Norweskie i EOG mogą stać się jednym z kluczowych źródeł finansowania rozwoju w najbliższych latach.