Łączenie ulgi B+R z preferencją IP Box – zasady i możliwości

Ulga B+R oraz IP Box to dwa proinnowacyjne mechanizmy podatkowe, wspierające przedsiębiorców inwestujących w działania rozwojowe.

Ulga B+R a ulga IP Box – podobieństwa i różnice

Ulga B+R to jeden z bardziej korzystnych instrumentów finansowego wsparcia, pozwalający przedsiębiorcom odliczać od podstawy opodatkowania nawet do 200% kosztów poniesionych na działalność badawczo-rozwojową, w tym wynagrodzeń pracowników B+R, materiałów i surowców, odpisów amortyzacyjnych środków trwałych czy usług naukowych i doradczych.

Ulga IP Box umożliwia natomiast opodatkowanie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, wytworzonej w ramach działalności badawczo-rozwojowej, preferencyjną stawką 5%. Do kwalifikowanych IP należą np.:

• patenty,
• prawa ochronne na wzory użytkowe,
• prawa z rejestracji wzorów przemysłowych,
• autorskie prawa do programów komputerowych,
• inne prawa własności intelektualnej podlegające ochronie prawnej, o ile zostały wytworzone, rozwinięte lub ulepszone przez podatnika w ramach działalności B+R.

Należy pamiętać, że IP Box dotyczy dochodu (zysku) z danego prawa IP, a nie samego przychodu, kluczowe znaczenie ma więc precyzyjne przypisanie do niego kosztów i przychodów w ewidencji księgowej.

Tym, co łączy obie omawiane ulgi jest ich proinnowacyjny cel. Różnią je natomiast etapy projektu, na którym mogą być zastosowane. W przypadku ulgi B+R jest to etap ponoszenia nakładów, natomiast w przypadku IP Box – komercjalizacji rezultatów prac badawczo-rozwojowych.

Jak właściwie łączyć ulgi B+R i IP Box?

Do końca 2021 r. efektywne łączenie obu ulg nie było możliwe, a podatnicy musieli decydować, czy dochód z danego prawa IP objąć preferencyjną stawką podatkową (5%) czy też odliczyć związane z nim koszty w ramach ulgi B+R. Dzięki nowelizacji prawa, od 1 stycznia 2022 r. symultaniczne zastosowanie obu mechanizmów jest możliwe (tzw. ulga na symultaniczny IP Box). Zgodnie z nowymi regulacjami, podatnik ma prawo odliczyć w ramach ulgi B+R koszty kwalifikowane, które doprowadziły do wytworzenia, rozwoju lub ulepszenia prawa IP, objętego preferencyjną stawką podatkową.

W rezultacie innowacyjne firmy mają szansę na znaczące oszczędności, które stanowić mogą paliwo do ich dalszego rozwoju.

Przykład: wydatki poniesione na stworzenie nowego oprogramowania mogą zostać odliczone od podstawy opodatkowania w ramach ulgi B+R, a zyski ze sprzedaży licencji oprogramowania opodatkowane 5% w ramach IP Box.

Mechanizm symultanicznego korzystania z ulg proinnowacyjnych

Przedsiębiorca, który sięga jednocześnie po ulgi IP Box i B+R w danym roku podatkowym, może najpierw obniżyć cały swój podlegający opodatkowaniu dochód o dodatkowe odliczenia kosztów kwalifikowanych w ramach ulgi B+R, a następnie część dochodu, przypadającą na kwalifikowane IP, opodatkować stawką 5% w ramach IP Box. Organy podatkowe przyjmują bowiem, że oba te mechanizmy mogą być stosowane równolegle pod warunkiem, że podatnik spełnia wymogi przewidziane dla każdego z nich. To jednak nie koniec – przedsiębiorcy mogą jednocześnie sięgać również po inne preferencje podatkowe o charakterze prorozwojowym, jak np. ulga na prototyp, ulga na robotyzację czy ulga na ekspansję. W rezultacie mamy do czynienia z kompleksowym systemem zachęt podatkowych, wspierających firmy stawiające na innowacje.

Najczęstsze błędy przy równoległym korzystaniu z IP Box i ulgi B+R

Przedsiębiorcy, którzy chcą wykorzystać synergię obu ulg, muszą wystrzegać się błędów w tym zakresie, ponieważ mogą one skutkować zakwestionowaniem zastosowanego rozwiązania przez organ podatkowy. Do najczęstszych uchybień należą:

• Nieuwzględnianie wpływu wskaźnika nexus na wysokość dochodu kwalifikowanego – błąd ten dotyczy niewłaściwego założenia, że całość dochodu uzyskanego z danego kwalifikowanego prawa IP podlega opodatkowaniu stawką 5%. Jednocześnie prawidłowa kalkulacja wskaźnika nexus może nastręczać niedoświadczonym podatnikom trudności, zwłaszcza jeśli chodzi o prawidłowe przyporządkowanie kosztów do poszczególnych projektów oraz praw własności intelektualnej.
• Błędna identyfikacja działalności jako B+R – częstym uchybieniem jest kwalifikowanie jako działań B+R czynności o charakterze rutynowym. Tymczasem projekty uwzględnione w uldze B+R powinny mieć charakter twórczy i innowacyjny oraz wykraczać poza zwykłe czynności operacyjne.
• Rozbieżności pomiędzy dokumentacją projektową B+R, ewidencją kosztów a dokumentacją IP Box – dokumentacja powinna być spójna i jasno wskazywać, że koszty odliczane w ramach ulgi B+R dotyczą prac, których efektem są kwalifikowane prawa IP objęte preferencyjną stawką IP Box.
• Nieprawidłowe ustalenie momentu rozpoczęcia stosowania IP Box – a więc zastosowanie 5% stawki podatkowej w odniesieniu do dochodów osiąganych przed momentem wytworzenia, rozwinięcia bądź ulepszenia kwalifikowanego prawa IP lub przed jego wdrożeniem w działalności gospodarczej.
• Brak wyodrębnionej ewidencji na potrzeby IP Box – to sytuacje, gdy przedsiębiorca nie prowadzi odrębnej ewidencji rachunkowej, umożliwiającej przypisanie przychodów, kosztów oraz dochodów do poszczególnych kwalifikowanych praw IP. W praktyce może to utrudniać prawidłowe ustalenie dochodu kwalifikowanego oraz właściwe zastosowanie 5% stawki podatkowej.

Znaczenie zewnętrznego wsparcia

Łączenie różnych rodzajów proinnowacyjnych mechanizmów podatkowych może być dla innowacyjnych przedsiębiorców źródłem znaczących oszczędności, a co za tym idzie – dodatkowych środków na dalszą działalność rozwojową. Jednak właściwe zastosowanie zróżnicowanych instrumentów finansowych wymaga przygotowania i doświadczenia. Aby zmaksymalizować potencjalne korzyści, warto więc sięgnąć po wsparcie specjalistów w tej dziedzinie. Ma to szczególne znaczenie w przypadku tych przedsiębiorców, którzy wcześniej nie stosowali symultanicznie różnych typów ulg, a więc mogą mierzyć się w tym zakresie z trudnościami lub wyzwaniami.