Obowiązki pracodawcy w zakresie opłacania składek na Fundusz Pracy reguluje Ustawa z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Stopa procentowa składki wynosi 2,45% podstawy jej wymiaru. Wartością bazową do naliczenia składki na Fundusz Pracy jest podstawa wymiaru składek emerytalno-rentowych u osób, które w przeliczeniu na okres miesiąca osiągają co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na Fundusz Pracy zastosowania nie ma ograniczenie podstawy wymiaru do kwoty 30-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
Ogólne zasady naliczania składek na FP nie budzą wątpliwości. Sprawa komplikuje się, gdy pracownik (lub zleceniobiorca) uzyskuje przychody z kilku źródeł i z żadnego nie osiąga minimalnego wynagrodzenia. Wówczas w celu ustalenia obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy należy uwzględnić sumę przychodów osiąganych łącznie w danym miesiącu. Składki będą należne z każdego tytułu ubezpieczenia w przypadku, gdy łączna kwota stanowiąca podstawę wymiaru składek będzie równa co najmniej kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ubezpieczony jest zobowiązany w takiej sytuacji do złożenia stosownego oświadczenia każdemu płatnikowi, u którego podlega ubezpieczeniom społecznym. Nie każdy pracownik (zleceniobiorca) jednak o tym pamięta i dopiero ZUS analizując konto ubezpieczonego wskazuje niedopłaty składek.
Problematyczna bywa również sytuacja, w której pracownik wykonuje pracę przez niepełny miesiąc i nie osiąga minimalnego wynagrodzenia, np. z powodu nawiązania lub zakończenia stosunku pracy w trakcie miesiąca, absencji chorobowej, czy też urlopu bezpłatnego. W takim przypadku należy sprawdzić, jaka byłaby podstawa wymiaru składek gdyby praca była świadczona przez pełny miesiąc. Nie ma bowiem znaczenia faktyczna wysokość osiągniętego wynagrodzenia, ale wysokość wynagrodzenia w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca.
Gdy po przeliczeniu okaże się, że przychód stanowiący podstawę wymiaru składek jest równy co najmniej kwocie minimalnego wynagrodzenia, od podstawy tej należy odprowadzić składkę na Fundusz Pracy. U pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, o obowiązku naliczenia składek na FP zadecyduje poziom wynagrodzenia określony w umowie o pracę. Niestety zdarza się, że systemy płacowe, które nie rozróżniają przyczyn wypłaty niskiego wynagrodzenia, nie naliczają składek na FP i powstaje niedopłata, o którą wraz z odsetkami upomina się ZUS.
