Wybierz stronę kraju
Zamknij

Uprawnienia pracownicze osób z niepełnosprawnością

Home > Analizy i aktualności > Aktualności > Uprawnienia pracownicze osób z niepełnosprawnością
Aktualności
24 października, 2017

Obniżenie kwoty należnej PFRON, dofinansowanie do zatrudnienia lub, co najważniejsze, pozyskanie rzetelnego i lojalnego pracownika to realne korzyści dla pracodawców, wynikające z zatrudnienia osób z orzeczeniem. A jak wygląda sytuacja z perspektywy osób z takim orzeczeniem?

 

Osoby posiadające jeden ze stopni niepełnosprawności lub posiadające schorzenie, które kwalifikuje je do wnioskowania o jego przyznanie, wciąż nie znajdują korzystnych dla siebie argumentów, które przemawiają za ujawnieniem niepełnosprawności w środowisku pracy. W życiu prywatnym uzyskują prawo do licznych ulg, np. w korzystaniu ze środków transportu publicznego lub w instytucjach kulturalnych, korzystają z dofinansowań do sprzętu medycznego lub ze specjalnego miejsca parkingowego, natomiast w sferze zawodowej widzą korzyści jedynie dla swojego pracodawcy. Obawa wynika z przeświadczenia, że ujawnienie niepełnosprawności wpłynie negatywnie na ocenę ich sytuacji zdrowotnej w kontekście stałej zdolności do pracy. Tymczasem Ustawa o Rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych jasno określa dodatkowe uprawnienia pracownicze osób z orzeczeniem.

Skrócony czas pracy

Art. 15. Ustawy mówi, że każda osoba ze znacznym, z umiarkowanym i z lekkim stopniem niepełnosprawności nie może pracować dłużej niż 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo. Od 10 lipca 2014 r. osoby ze stopniem znacznym i z umiarkowanym mają dodatkowe uprawnienie – pracują 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Osoby te nie muszą dostarczać pracodawcy dodatkowych zaświadczeń. Jest to ich przywilej ustawowy, który otrzymują na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym lub umiarkowanym. Przysługuje on od dnia dostarczenia pracodawcy takiego orzeczenia.

Zgodnie z komentarzem wiceprezes Organizacji Ogólnopolska Baza Pracodawców Osób Niepełnosprawnych OBPON.PL Edyty Sieradzkiej, należy jednak pamiętać, iż 7-godzinny dzień pracy jest dla osoby ze wspomnianym typem orzeczenia pełnym etatem. Traktowanie tego wymiaru godzin jako części etatu jest niezgodne z prawem.

Istnieją natomiast dwa wyjątki od czasu pracy, wynikające z art.16 Ustawy o Rehabilitacji. Pierwszy z nich dotyczy pracowników zatrudnionych przy monitoringu i ochrony mienia. Drugi wyjątek dotyczy osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym lub umiarkowanym, które same rezygnują ze swojego uprawnienia. Taki pracownik może wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o skierowanie na badania lekarskie, aby uzyskać zaświadczenie o niestosowaniu wobec niego art. 15 Ustawy o Rehabilitacji. Pracodawca nie ma prawa samodzielnie wystąpić z takim wnioskiem. Od dnia dostarczenia pracodawcy stosownego zaświadczenia od lekarza, wobec takiego pracownika stosuje się Kodeks pracy, a nie przepisy Ustawy o Rehabilitacji.

 

Przerwa w pracy

Art. 17 Ustawy stanowi, że osoba z niepełnosprawnością w stopniu znacznym, umiarkowanym i lekkim ma prawo do dodatkowej 15-minutowej przerwy w pracy. Oznacza to, że osoba pracująca powyżej 6 godzin na dobę ma w sumie prawo do 30-minutowej przerwy w pracy: 15 minut przysługuje każdemu pracownikowi na podstawie Kodeksu pracy, a osoby z orzeczeniem mają dodatkowe 15 minut przerwy w ciągu dnia. Mogą ten czas wykorzystać w dowolny sposób – decyzja uzależniona jest od samego pracownika.

 

Dodatkowy urlop wypoczynkowy

Art. 19 Ustawy o Rehabilitacji stanowi, że każda osoba posiadająca orzeczenie o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Przepis ten ma zastosowanie bez względu czy osoby te zatrudnione są na otwartym, czy też chronionym rynku pracy. Zgodnie z zapisami wskazanego artykułu takich uprawnień nie posiadają osoby ze stopniem lekkim. Należy  pamiętać, że jeśli pracownik pracuje 7 godzin, to jeden dzień urlopu odpowiada 7 godzinom pracy.

Pracownik nabywa dodatkowy urlop po przepracowaniu roku od daty uzyskania orzeczenia o stopniu umiarkowanym lub znacznym niepełnosprawności, bez względu na miejsce zatrudnienia. Czas pracy w kilku firmach sumuje się. Na podstawie świadectwa pracy wydanego przez poprzedniego pracodawcę, takiej osobie przysługuje dodatkowy urlop u obecnego pracodawcy – decydująca jest tu data wydania orzeczenia. Niewykorzystany dodatkowy urlop przechodzi na rok następny. Roszczenia w stosunku do dodatkowego urlopu ulegają przedawnieniu po upływie trzech lat.

 

Prawo do korzystania ze zwolnienia z pracy

Jak wynika z art. 20 Ustawy prawo to dotyczy osób tylko i wyłącznie ze stopniem znacznym i z umiarkowanym. Mogą one, nie częściej niż raz w roku, wykorzystać zwolnienie z pracy w wymiarze do 21 dni roboczych, np. na udział w turnusie rehabilitacyjnym bądź na wykonanie specjalistycznych badań, czy zabiegów usprawniających, jeżeli nie ma możliwości przeprowadzenia ich poza godzinami pracy. Zasady korzystania z tych uprawnień pracodawca powinien ustalić i ująć w wewnętrznym regulaminie firmy.

Przedstawione powyżej uprawnienia i przywileje niepełnosprawnych pracowników zapewniają im w całym procesie aktywizacji zawodowej nie tylko komfort pracy, ale także warunki do leczenia i rehabilitacji. Pracodawcy zatrudniający osoby niepełnosprawne, świadomi  wynikających z tego korzyści, zyskują nie tylko ekonomicznie, ale także budują swoją pozycję na rynku jako firmy zaangażowanej społecznie.

 

Pokaż komentarze

Brak komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *