Wybierz stronę kraju
Zamknij

3 ważne zmiany w obszarze ubezpieczeń społecznych w 2017 r.

Home > Analizy i aktualności > Komunikaty prasowe > 3 ważne zmiany w obszarze ubezpieczeń społecznych w 2017 r.
Komunikaty prasowe
30 stycznia, 2017

Krótszy okres przedawnienia należności z tytułu składek ZUS i roszczeń o zwrot nadpłaconych składek, nowe zasady zatrudniania i rozliczania pracowników ze Wschodu, a także większa kontrola umów o dzieło – to najważniejsze zmiany w obszarze ubezpieczeń społecznych, jakie czekają nas w 2017 roku. Co oznaczają one dla przedsiębiorstw? Wyjaśniają eksperci Ayming Polska.

 

Nowy rok przynosi kolejne zmiany w obszarze ubezpieczeń społecznych, które będą miały istotny wpływ na działalność przedsiębiorstw. Już od stycznia 2017 r. zaczął w pełni obowiązywać 5-letni (o połowę krótszy niż do tej pory) okres przedawnienia należności z tytułu składek oraz roszczeń o zwrot nadpłaconych składek ZUS. Już wkrótce firmy przyjmujące do pracy cudzoziemców ze Wschodu będą musiały zmierzyć się z nowymi zasadami zatrudniania i wynagradzania tych pracowników. Z kolei w związku z dążeniem do uszczelnienia systemu ubezpieczeń społecznych, w tym roku przedsiębiorstwa powinny liczyć się ze wzmożonymi kontrolami ZUS i szczegółową weryfikacją zawartych umów o dzieło.

 

1. Szybsze przedawnienie należności z tytułu składek ZUS i roszczeń o zwrot nadpłat

Począwszy od stycznia 2012 r., należności z tytułu składek odprowadzanych do organu rentowego ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym minął termin ich płatności. Do grudnia ubiegłego roku obowiązywały dwa okresy przedawnienia należności z tytułu składek: 5-letni i 10-letni, a stosowany był okres „korzystniejszy” dla przedsiębiorstwa. Natomiast od stycznia 2017 r., w praktyce przedsiębiorcy będą zobowiązani rozliczyć się ze składek co do zasady maksymalnie do 5 lat wstecz. I tak składki za grudzień 2012 r. przedawniły się z dniem 16 stycznia 2017 r., z kolei składki za styczeń 2013 r. przedawnią się z dniem 15 lutego 2017 r. Temu samemu ograniczeniu ulega możliwość dochodzenia przez organ rentowy należności składkowych sprzed 5 lat. Wspomniana regulacja będzie miała istotne znaczenie dla przedsiębiorców, zwłaszcza w przypadku zidentyfikowania przez nich nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne czy też roszczeń związanych ze zwrotem nadpłaconych składek w okresach przeszłych.

 

2. Nowe zasady zatrudniania i rozliczania cudzoziemców zza wschodniej granicy

Już wkrótce mają obowiązywać nowe zasady przyjmowania pracowników z Białorusi, Ukrainy, Gruzji, Rosji, Mołdawii i Armenii. Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w 2017 r. zostanie wprowadzona nowelizacja  przepisów w zakresie zatrudniania cudzoziemców w Polsce. Intencją zapowiadanych zmian jest wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu zatrudnienia w charakterze pracownika sezonowego. Planowane zmiany przepisów mają uszczelnić procedurę uproszczoną i ograniczyć nadużycia związane z rejestrowaniem oświadczeń o zamiarze powierzenia pracy w Polsce. Do tej pory przedsiębiorcy chcąc zatrudnić obcokrajowca składali w powiatowym urzędzie pracy oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy, które umożliwiało wykonywanie obowiązków bez zezwolenia przez 6 miesięcy.

Po nowelizacji wymagane będzie posiadanie zezwolenia: sześciomiesięcznego na pracę krótkoterminową (dla obywateli Ukrainy, Białorusi, Armenii, Gruzji, Rosji i Mołdawii) oraz ośmiomiesięcznego na pracę sezonową (dla obywateli wszystkich państw trzecich). Dokument będzie obowiązywał w danym roku kalendarzowym, a nie jak było do tej pory – w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Zezwolenie wyda starosta, a uzyskanie dokumentu będzie wymagało uiszczenia opłaty w wysokości 30 zł, co w przypadku przedsiębiorców zatrudniających na dużą skalę, oznacza wzrost kosztów zatrudnienia.

Zgodnie z zapowiadanymi zmianami, wynagrodzenie obcokrajowca będzie musiało być porównywalne do wynagrodzenia polskiego pracownika na podobnym stanowisku, a godzinowa stawka nie będzie mogła być niższa niż tzw. minimalna, która w 2017 r. wynosi 13 zł. Nawet jeśli przedsiębiorstwo rozpocznie z obcokrajowcem współpracę w ramach umowy zlecenia, będzie miało obowiązek przestrzegania wysokości godzinowej stawki, która jest stosowana w przypadku zawierania umów o pracę. Każdy pracownik powinien także podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu. W związku z powyższym, coraz większym wyzwaniem związanym z zatrudnianiem cudzoziemców, stanie się rozliczanie ich składek na ubezpieczenia społeczne.

– Już teraz działy kadr i płac coraz częściej wskazują na trudności w zatrudnianiu i rozliczaniu cudzoziemców ze Wschodu. Obszarem, który przysparza szczególnych trudności, jest sposób zgłaszania obcokrajowców do ZUS oraz rozliczanie za nich należnych składek na ubezpieczenia społeczne. Firmy nie do końca wiedzą, w jaki sposób realizować ten proces, co wymusza częste konsultacje z ZUS. Biorąc pod uwagę, że pracownicy z Ukrainy i Białorusi w coraz większym stopniu uzupełniają deficyt kadrowy na polskim rynku pracy, kwestia trudności w rozliczaniu ich pracy staje się powszechnym problemem, zwłaszcza w branżach często korzystających z takiego wsparcia, np. transporcie, budownictwie czy przetwórstwie przemysłowym. Dobra polityka informacyjna mogłaby skutecznie rozwiązać ten problem – podkreśla Robert Adamczyk, Project Manager w Dziale Ubezpieczeń Społecznych i Środowiska Pracy w Ayming Polska.


3. Umowy o dzieło pod lupą ZUS

W ostatnim czasie Zakład Ubezpieczeń Społecznych kładzie duży nacisk na weryfikację prawidłowości zawierania umów cywilnoprawnych, zwłaszcza umów o dzieło. W związku z tym firmy powinny pamiętać, że wybór określonego rodzaju kontraktu wiąże się z koniecznością przestrzegania obowiązujących przepisów. Charakter prawny umowy określa przede wszystkim jej treść oraz warunki i okoliczności towarzyszące jej wykonywaniu. ZUS wskazuje na najważniejsze cechy wyróżniające właściwie zawartą i realizowaną umowę o dzieło. Są to m.in.: właściwy przedmiot i cel umowy, odpowiedzialność wykonawcy, pewność rezultatu oraz sprawdzian na istnienie wad fizycznych.

Przedsiębiorstwa zawierające umowy o dzieło powinny mieć na względzie wskazane kryteria, ponieważ w toku kontroli ZUS będą one szczegółowo weryfikowane. Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, od 1 stycznia 2017 r. kontrole ZUS będą wszczynane po tzw. wstępnej analizie ryzyka. Będzie ona identyfikować obszary podmiotowe i przedmiotowe, w których ryzyko naruszenia przepisów jest największe. Firmy nie będą już typowane do kontroli w sposób przypadkowy. Teraz to algorytm stosowany przez ZUS może wybrać do weryfikacji tych płatników, u których zauważono np. zawarcie znaczącej liczby umów o dzieło.

– Umowa o dzieło jest wciąż jedną z nielicznych, które nie podlegają oskładkowaniu. Sytuacja ta jednak już wkrótce może ulec zmianie. Zgodnie z zapowiedziami rządu, w ramach uszczelnienia systemu ubezpieczeń społecznych, rozważane jest częściowe oskładkowanie umów o dzieło. Oznacza to, że od takich umów byłyby odprowadzane składki rentowe i emerytalne (z wyłączeniem składki wypadkowej i chorobowej). Ozusowanie umów zleceń oraz zapowiedź oskładkowania umów o dzieło to informacja dla firm, że warto poszukać rozwiązań w innych obszarach ubezpieczeń społecznych. To może być składka wypadkowa, korzystanie z programów pomocowych skierowanych dla rynku pracy czy modyfikacja elementów systemów motywacyjnych – komentuje Robert Adamczyk, Project Manager w Dziale Ubezpieczeń Społecznych i Środowiska Pracy w Ayming Polska.

 

Podsumowując, od 2017 r. ZUS będzie miał mniej czasu na upomnienie się o zaległe należności z tytułu składek, ale i przedsiębiorstwa będą mogły odzyskać ewentualne nadpłaty maksymalnie do 5 lat wstecz. Działy kadr i płac w firmach zatrudniających cudzoziemców zza wschodniej granicy będą coraz częściej sięgać po opinie specjalistów i ZUS, aby mieć pewność, że prawidłowo rozliczają pracowników. W 2017 r. na celowniku ZUS na pewno będą umowy o dzieło, dlatego przedsiębiorstwa powinny z dużą ostrożnością stosować ten rodzaj umowy cywilnoprawnej. Co jeszcze przyniesie 2017 r.? Przekonamy się wkrótce.

 

Pokaż komentarze

Brak komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *